Kripto opsiyonları: put ve call nedir, 27 Kasım vadesi ne gösteriyor?
BTC'de en çok işlem gören opsiyonlar 50–58 bin put ve 70–87 bin call. Opsiyon temelleri ve piyasa sinyali olarak okunuşu.
Vadeli işlemler ve funding'in yanında kripto piyasasında bir araç daha var: opsiyon. CoinDesk'e göre en çok işlem gören BTC opsiyonları 27 Kasım vadeli: put'lar 50.000, 52.000 ve 58.000 dolar, call'lar ise 70.000, 86.000 ve 87.000 dolar strike'ında. ETH'de en çok işlem gören opsiyonlar 20 Kasım vadeli 1.800 ve 1.900 dolar put'lar.

Opsiyon nedir?
Opsiyon, alıcıya belirli bir tarihe kadar belirli bir fiyattan (strike) alma ya da satma hakkı verir; zorunluluk getirmez. Bunun için prim ödenir.
- Call: strike'tan alma hakkı. Fiyat yükselirse kazandırır.
- Put: strike'tan satma hakkı. Fiyat düşerse kazandırır; çoğu zaman "sigorta" olarak alınır.
- Vade (expiry): opsiyonun geçerli olduğu son tarih.
Alıcı için azami kayıp ödenen primdir; vadelideki gibi likidasyon yoktur.
Piyasa sinyali olarak okumak
- Put'ların pahalı olması. CoinDesk'e göre implied volatility geriledi ama put'lar call'lardan hâlâ pahalı. Bu, piyasanın aşağı yönlü riske karşı korunmak için daha fazla ödediğini gösterir.
- Strike yığılmaları. 58.000 ve 50.000 put'lara ilgi fazla; bu seviyeler trader'ların temkinle izlediği bölgeler.
- Max pain ve hedge: vadeye yakın market maker'ların hedge işlemleri fiyatı etkileyebilir; bunu kesin tahmin değil, bağlam olarak değerlendir.

ETH için 20 Kasım
ETH şu an yaklaşık 1.800 dolarda (OKX); yani en çok işlem gören 1.800 ve 1.900 put strike'larının hemen yanında. Vade yaklaştıkça fiyatın bu seviyeler çevresinde kalıp kalmaması hedge akışları nedeniyle daha oynak olabilir.
Yeni başlayanlar için kurallar
- Opsiyon alanın kaybı primle sınırlıdır, satanın riski ise çok büyük olabilir: satış yeni başlayanlara göre değil.
- Vade yaklaştıkça prim hızla erir (theta).
- Opsiyon fiyatı implied volatility'ye bağlıdır: oynaklık artınca pahalanır.
- Karmaşık stratejilerden önce sade call ve put'ı anla.
- Vadelide riski likidasyon hesaplayıcısı ve pozisyon hesaplayıcısı ile yönet.
Kaynaklar: CoinDesk, fiyat ve grafik: OKX API.
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.