Drawdown nədir? Zirvədən düşüş və bərpa riyaziyyatı (BTC nümunəsi)
47% düşən aktivin əvvəlki zirvəyə qayıtması üçün 89% artması lazımdır. Drawdown-u BTC-nin cari rəqəmləri ilə izah edirik.
Drawdown (zirvədən düşüş) qiymətin əvvəlki ən yüksək nöqtədən neçə faiz aşağı olduğunu göstərir. Bu, risk idarəsinin ən vacib anlayışlarından biridir, çünki itkini bərpa etmək üçün lazım olan artım itkidən həmişə böyükdür.

BTC nümunəsi
Bitcoin-in OKX-də qeydə alınan ən yüksək həftəlik zirvəsi oktyabr 2025-də 126 200 dollar olub. Bu gün qiymət təxminən 66 900 dollardır (CryptoTicker). Drawdown: 66 900 / 126 200 − 1 ≈ −47%. Əvvəlki zirvəyə qayıtmaq üçün qiymət təxminən +89% artmalıdır. CryptoTicker-ə görə BTC ilin əvvəlindən (87 575 dollar) təxminən 23% aşağıdadır.

Düstur
Lazım olan artım = 1 / (1 − drawdown) − 1. Yəni itki artdıqca bərpa qeyri-xətti artır:
- −10% → +11,1%
- −20% → +25%
- −30% → +42,9%
- −50% → +100%
- −70% → +233%

Praktik nəticələr
- Hesabda maksimum drawdown limiti qoy. Məsələn, hesabın 10–15%-i itəndə mövqe ölçüsünü yarıya endir.
- Leverage drawdown-u sürətləndirir. 10x leverage ilə 10%-lik hərəkət mövqeni tam silə bilər; likvidasiya kalkulyatorunda qiyməti əvvəlcədən yoxla.
- Hər əməliyyatda riski limitlə. Mövqe kalkulyatoru stop-loss məsafəsinə görə ölçünü hesablayır.
- Ortalama aşağı çəkmə ilə bərpanı qarışdırma. Drawdown artdıqca mövqeni böyütmək riskli ola bilər.
- Bazar və hesab drawdown-unu ayır. BTC-nin −47%-i sənin hesabının nəticəsi demək deyil; sənin ölçün və leverage-in bunu müəyyən edir.
Mənbələr: CryptoTicker, OKX API.
Bu material maarifləndirmə məqsədi daşıyır və investisiya məsləhəti deyil.