Altcoin-lər BTC-dən niyə çox düşür? ETH, SOL və UNI nümunəsi
5 noyabrdan bəri BTC −15,5%, ETH −20%, SOL −21%, UNI −27%. Beta nədir və riski necə ölçmək olar?
Bazar düşəndə altcoin-lər adətən Bitcoin-dən daha sərt düşür. 5 noyabr bağlanışından 15 noyabr səhərinə qədər OKX qiymətlərinə görə BTC təxminən −15,5%, ETH −20,0%, SOL −21,3%, UNI isə −26,8% itirib. Bu fərqin adı betadır.

Rəqəmlər: 5 noyabrdan bəri dəyişmə

Həftəsonu dəyişimi də sərt idi: Investing.com-a görə 14 noyabrda sutkalıq düşüş Ether-də −6,8%, Solana-da −10,9%, Cardano-da −11,7%, Uniswap-da −17,5% idi. CryptoTicker-ə görə ümumi kripto bazarının dəyəri təxminən 2,14 trilyon dollara enib.
Beta nədir?
Beta bir aktivin bazara (burada BTC-yə) nisbətən nə qədər tərpəndiyini göstərir. Bu dövr üçün sadə hesab:
- ETH: −20,0% ÷ −15,5% ≈ 1,3×
- SOL: −21,3% ÷ −15,5% ≈ 1,4×
- UNI: −26,8% ÷ −15,5% ≈ 1,7×
Bu, rəsmi statistik beta deyil, yalnız 10 günlük sadə nisbətdir; amma intuisiyanı yaxşı göstərir: BTC 10% düşəndə UNI təxminən 17% düşə bilər. Yüksələndə də eyni qaydada güclənir, yəni beta iki tərəfli bıçaqdır.

Niyə altcoin-lər daha çox düşür?
- Nazik likvidlik. Order book dayazdır, eyni satış qiyməti daha çox sürüşdürür. Order book dərinliyi.
- Leverage. Altcoin futures-də yüksək leverage ilə mövqe çoxdur; likvidasiyalar zəncirvari artır.
- Kapital axını. Qorxu indeksi 10-dadır (alternative.me); investorlar əvvəl riskli aktivdən çıxıb BTC-yə və ya stablecoin-ə keçir.
- Makro. Faiz artımı ehtimalı yüksəkdir (CME FedWatch-a görə dekabr üçün ~88,5%): yüksək faiz risk aktivlərini ən çox yoxlayır.
Praktik nəticələr
- Mövqe ölçüsünü betaya görə uyğunlaşdır. UNI-də eyni risk üçün BTC-dən kiçik mövqe lazımdır. Mövqe kalkulyatoru.
- Altcoin-də leverage-i BTC-dən az saxla. Likvidasiya kalkulyatoru.
- Korrelyasiyaya fikir ver: bazar düşəndə “şaxələnmə” zəifləyir, çünki altcoin-lərin çoxu eyni istiqamətdə gedir.
- Portfeldə stablecoin payı risk limitini qoruyur; drawdown yazısına bax.
- Plan əvvəldən: hansı səviyyədə çıxıram, nə qədər itkiyə dözürəm.
Mənbələr: qiymətlər OKX API (5 noyabr bağlanışı ilə müqayisə), Investing.com, CryptoTicker, alternative.me. Nisbətlər scion.trade tərəfindən hesablanıb.
Bu material maarifləndirmə məqsədi daşıyır və investisiya məsləhəti deyil.